Banner Uilhoorn & Fritse
 

Bagatel delicten; reden voor ontslag?

25-06-2013


Zero tolerance voor meenemen van zaken met geringe waarde?

“Bagatel-delicten” en ontslag.

 

Gedragingen in de arbeidsrelatie die zijn te betitelen als diefstal, fraude of verduistering en naar hun aard dus ernstig zijn, maar in omvang en ernst gering, staan ook bekend als bagatel-delicten. Door de jaren heen zijn er veel gerechtelijke uitspraken gepubliceerd over werknemers die op staande voet werden ontslagen voor vermogensdelicten. Ontslag op staande voet heeft voor de werknemer verregaande consequenties: geen loon, geen aanspraak op een WW-uitkering, en schadeplichtig ten opzichte van de werkgever.

 

Hoewel de aard van de gedraging ontoelaatbaar is omdat sprake is van fraude of verduistering, kan de ‘geringe ernst’ aanleiding zijn om te twijfelen over de vraag of een ontslag op staande voet gerechtvaardigd is.

 

Een strenge benadering ligt voor de hand omdat de nullijn gehanteerd moet worden; het is diefstal, en niet de arbitraire grens van “een beetje stelen mag”. Een ander argument is de generale preventie binnen de onderneming. Frauduleus gedrag – hoe gering ook – rechtvaardigt strenge maatregelen om erosie van de moraal te voorkomen. Bovendien kan na constatering van fraude de werkgever de werknemer niet meer volledig vertrouwen.  Ten slotte weten werknemers waar ze aan toe zijn met een harde lijn; rechtszekerheid.

 

De Hoge Raad heeft echter in haar Hema-arrest beslist dat in gevallen van vermogensdelicten met een geringe omvang geen automatisme bestaat voor een ontslag op staande voet. De werknemer werd betrapt bij een poging om twee blikken motor-olie (totale waarde bijna NLG 10.00) te verduisteren, dit vlak voor zijn pensionering.

 

Het meenemen en opeten van enkele cashewnoten - die bestemd zijn om weggegooid te worden - uit een op een vliegtuigtrolley staand geopend bakje rechtvaardigt geen ontslag op staande voet. De werkgever hanteert een zeer stringent beleid ten aanzien van diefstal, maar de financiële gevolgen voor de werknemer met een gezin met 2 minderjarige kinderen staan volgens de rechter niet in verhouding tot het vergrijp.

 

Stelen van een potje lippencrème door een werkneemster rechtvaardigt wel ontslag. Wederom hanteert de werkgever huisregels waarin staat dat in geval van dienst ongeacht de waarde van het voorwerp ontslag volgt. De werknemer die van een collega een pakje shag steelt wordt ook de strenge huisregels noodlottig.

 

Een cateraar op Schiphol heeft ook beleid waaruit blijkt dat het zich toe-eigenen van andermans zaken, ook al is het van zeer geringe waarde, reeds beschadigd of bedorven, leidt tot ontslag op staande voet. Dit beleid wordt ook consequent toegepast en uitgedragen via het personeelsblad.  In verschillende uitspraken wordt ontslag op staande voet door deze cateraar rechtvaardig geacht: meenemen open pakje pinda's, blikje tonic, twee zakjes pinda's.

 

De lengte van het dienstverband hoeft geen omstandigheid te zijn dat een ontslag op staande voet niet gerechtvaardigd is: meenemen port-betaald stempel door postbode met 24 dienstjaren, diefstal pen door huishoudelijke hulp met 21 dienstjaren, meenemen 3 ongebanderolleerde pakjes shag door medewerker met 24 dienstjaren.

 

Een gewaarschuwd mens telt voor twee

Voor een werkgever is het raadzaam om zijn werknemers vooraf – en bij herhaling - duidelijk te maken / te waarschuwen dat in de organisatie de keuze is gemaakt om ook bij het meenemen van zaken met geringe waarde dit niet door de vingers te zien, en in voorkomende gevallen tot ontslag op staande voet over te gaan.

 

Omstandigheden

Omstandigheden als aard, duur en wijze van vervulling van de dienstbetrekking, en de persoonlijke omstandigheden kunnen van invloed zijn dat een ontslag op staande voet toch niet gerechtvaardigd is.

 

Tip: Het voeren van consistent beleid, dat voor de werknemer ook kenbaar is, leidt in beginsel in voorkomende gevallen – ook al gaat het om een zaak met geringe waarde – tot een gerechtvaardigd ontslag op staande voet.

 

Mark Uilhoorn

 

Uilhoorn & Fritse Advocaten

 

 

 

« Nieuwsoverzicht

 

Nieuwsbrief
Nieuwsbrief