Banner Uilhoorn & Fritse
 

Cameratoezicht op de werkvloer

13-03-2013


Cameratoezicht op de werkvloer.

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet.

 

Zijn er bij de werkgever vermoedens van fraude of ander ongeoorloofd gedrag op de werkvloer dan ligt het gebruik van verborgen videocamera's voor de hand om het bewijs daarvan rond te krijgen.

 

Als de verborgen camera wordt gebruikt - zoals begin 2013 bij een Duitse supermarktketen - om het diepe decolleté of korte rokjes van vrouwelijke klanten te filmen en als deze beelden met een dvd ook nog eens worden verspreid onder het personeel, dan zal misbruik van de camera's niet ter discussie staan. Op het eerste gezicht lijkt verborgen cameratoezicht toelaatbaar om te constateren of bijvoorbeeld storingsdienstmedewerkers tijdens werktijd slapen, en of cassières op de juiste wijze contant geld in de kassa doen.

 

Wordt niet op de juiste wijze invulling gegeven aan het gebruik van verborgen camera's dan kan dit betekenen dat de verkregen beelden onrechtmatig zijn verkregen en dat sprake is van strafbaar gedrag. Het werken met verborgen camera's op de werkplek is op grond van het Wetboek van Strafrecht namelijk strafbaar. Deze regelgeving heeft tot doel het privé-leven te beschermen dat bedreigd kan worden door het maken en in bezit hebben van foto's en andere afbeeldingen. Het gebruik door de overheid van verborgen camera's in het kader van nationale veiligheid en opsporing is overigens niet strafbaar.

 

Privacy          

Een werknemer heeft op grond van rechtspraak van het Europese Hof van de rechten van de mens ook op de werkplek recht op privacy. De Wet bescherming persoonsgegevens is van toepassing op verwerking van persoonsgegevens zoals het toepassen van verborgen cameratoezicht. Persoonsgegevens moeten op een zorgvuldige wijze worden verwerkt. Voor inzet van verborgen camera's moet een concrete aanleiding zijn zoals een anonieme tip.

 

Een probleem voor werkgevers zal zijn om werknemers op heterdaad te betrappen. In het arbeidsrecht zijn heimelijke observaties met een videocamera toelaatbaar indien er geen minder ingrijpende middelen bruikbaar zijn om bewijs te leveren. De werkgever kan voor een verborgen camera kiezen als niet op een andere wijze is te achterhalen waarom de inhoud van de kassa's of de voorraden niet overeenstemmen met de boeken en het vermoeden van diefstal of verduistering bestaat.

 

Het is van belang dat de werkgever aan de werknemers en de Ondernemingsraad kenbaar heeft gemaakt dat met een verborgen videocamera opnames gemaakt kunnen worden. Voor het in werking treden van de regeling is de instemming van de Ondernemingsraad vereist. Kenbaar maken van de regeling aan de werknemers kan door het plaatsen op intranet, vermelding in het personeelsnieuws of door de werknemers een exemplaar van de regeling te overhandigen.

 

In veel gevallen zal de werkgever het daadwerkelijke onderzoek echter plaats laten vinden zonder dat de desbetreffende werknemers daarvan op de hoogte zijn. Nagelaten zal waarschijnlijk ook worden om in elk geval het verborgen cameratoezicht te melden bij het CPB en deze om een voorafgaand onderzoek te verzoeken, met mogelijk een bestuurlijke boete tot gevolg.

 

Rechterlijke uitspraken arbeidsrecht

Uitspraken in arbeidszaken waar sprake is van het gebruik van verborgen camera's geven een uiteenlopend beeld.

 

De werkgever is gerechtigd om met behulp van verborgen camera's controle uit te oefenen op zijn werknemers als daar noodzaak voor bestaat zoals het voorkomen van schadetoebrengend handelen. Gebruik van een verborgen camera was in een voorkomend geval toegestaan omdat de werkgever een zogenaamde kassiersovereenkomst had gesloten met zijn werknemers, waarin was overeengekomen dat de mogelijkheid bestond dat werknemers op het werk gecontroleerd zouden kunnen worden met verborgen camera's.

 

Een werkgever met twijfels over de arbeidsongeschiktheid van zijn werknemer kan een detectivebureau inschakelen om uitsluitsel hierover te krijgen. De video-opnames zijn niet als onrechtmatig verkregen bewijs beoordeeld omdat het zou gaan om opnamen van niets anders dan het eenvoudigweg vastleggen van wat door het detectivebureau is waargenomen op de openbare weg en zonder dat gebruik is gemaakt van een verborgen camera.

 

Onrechtmatig verkregen bewijs

Videobeelden die in strijd met het Wetboek van Strafrecht zijn verkregen omdat het cameratoezicht op geen enkele wijze kenbaar is gemaakt, zijn desondanks als bewijs bruikbaar in een arbeidszaak. De waarheidsvinding staat voorop en de rechter heeft een grote vrijheid in de waardering van het bewijs. Voor de rust in de onderneming was het dringend nodig om de dader op te sporen en dit kon niet anders dan met het gebruik van een verborgen camera. Het cameragebruik is niet verder gegaan dan strikt noodzakelijk was zodat gehandeld is met inachtneming van de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit.

 

Slot

Cameratoezicht is in ieder geval toelaatbaar als is voldaan aan:

  • Proportionaliteit: de verdenking moet in verhouding staan tot de inbreuk op de privacy van medewerkers;
  • Subsidiariteit: het cameratoezicht is een laatste middel om de verdenking te kunnen bewijzen;
  • Instemming van de Ondernemingsraad voorafgaand aan het cameratoezicht;
  • Bekendmaking aan de medewerkers: de medewerkers zijn op de hoogte van het cameratoezicht.

 

Mark Uilhoorn, Uilhoorn & Fritse Advocaten, 12 maart 2013

 

Een aangepaste versie van dit artikel verscheen als weblog op de website van Lumaxproducties.

 

 

 

« Blogoverzicht

 

Nieuwsbrief
Nieuwsbrief